पवित्र पोर्टल शिक्षक भरती : मुलाखतीसह निवड प्रक्रियेसाठी सुधारित गुणांकन पद्धती जाहीर

महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने शिक्षक भरती प्रक्रियेसंदर्भात महत्त्वाचा शासन निर्णय दि. 02 एप्रिल 2026 रोजी जारी केला आहे. शासन निर्णय क्रमांक संकीर्ण-2026/प्र.क्र.166/टीएनटी-1 असून, पवित्र पोर्टलमार्फत मुलाखतीसह शिक्षक पदभरती करणाऱ्या शैक्षणिक संस्थांनी उमेदवारांची निवड करण्यासाठी कोणती मानक कार्यपद्धती अवलंबावी, याबाबत सुधारित गुणांकन पद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.

मुलाखतीसह शिक्षक भरतीसाठी 100 गुणांची पद्धत

या शासन निर्णयानुसार उमेदवाराची अंतिम निवड ही एकूण 100 गुणांवर आधारित असणार आहे. यामध्ये शिक्षक अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणीला सर्वाधिक 75 गुण देण्यात आले आहेत. उमेदवाराने चाचणीमध्ये प्राप्त केलेल्या गुणांचे 75 टक्के गुणांमध्ये रूपांतर केले जाणार आहे. उदाहरणार्थ, एखाद्या उमेदवाराला 200 पैकी 140 गुण मिळाले असल्यास त्याचे गुण 140 × 75 ÷ 200 = 52.5 गुण असे गणले जातील.

व्यावसायिक व शैक्षणिक अर्हतेला गुण

शिफारस केलेल्या पदाची व्यावसायिक अर्हता यासाठी कमाल 8 गुण निश्चित करण्यात आले आहेत. विशेष प्रावीण्यासह उत्तीर्ण उमेदवाराला 5 गुण, प्रथम श्रेणीस 3 गुण आणि पास किंवा द्वितीय श्रेणीस 2 गुण मिळतील. तसेच संबंधित पदासाठी आवश्यक असलेल्या व्यावसायिक अर्हतेपेक्षा अधिक अर्हता असल्यास 3 अतिरिक्त गुणांची तरतूद करण्यात आली आहे.

शिफारस केलेल्या पदाची शैक्षणिक अर्हता यासाठी कमाल 7 गुण आहेत. विशेष प्रावीण्यासह उत्तीर्ण झाल्यास 5 गुण, प्रथम श्रेणीस 3 गुण आणि पास किंवा द्वितीय श्रेणीस 2 गुण दिले जातील. आवश्यक शैक्षणिक अर्हतेपेक्षा अधिक अर्हता असल्यास 2 अतिरिक्त गुण देण्यात येतील.

मुलाखत आणि अध्यापन कौशल्यासाठी 10 गुण

मुलाखत व अध्यापन कौशल्यासाठी एकूण 10 गुण निश्चित करण्यात आले आहेत. त्यापैकी व्यक्तिमत्त्व चाचणी आणि संभाषण कौशल्याच्या विशेष संदर्भात मुलाखतीसाठी 5 गुण आहेत. उर्वरित 5 गुण अध्यापन कौशल्यासाठी आहेत. यामध्ये संबंधित विषयाचे ज्ञान, चिकित्सक ज्ञान व उपयोजन क्षमता यासाठी 2 गुण, उमेदवाराच्या पाठनिरीक्षणामध्ये पाठाची पूर्वतयारी, विषय मांडणी आणि शैक्षणिक साहित्याचा प्रभावी वापर यासाठी 2 गुण, तर विद्यार्थ्यांचा सहभाग किंवा प्रतिसाद आणि पाठाचे यशस्वी पुनरावलोकन यासाठी 1 गुण देण्यात येईल.

सर्वाधिक गुण मिळवणाऱ्या उमेदवाराची निवड

शासन निर्णयातील महत्त्वाची बाब म्हणजे सुधारित गुणांकन प्रक्रियेनुसार एकूण 100 पैकी सर्वाधिक गुण प्राप्त करणाऱ्या उमेदवाराची निवड करून त्याला नियुक्ती देणे अपेक्षित आहे. दोन किंवा अधिक उमेदवारांना समान गुण मिळाल्यास अधिक वय असलेल्या उमेदवाराची निवड करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. वयही समान असल्यास इयत्ता 12 वीचे गुण विचारात घेण्यात येणार आहेत.

शिक्षण अधिकाऱ्यांची जबाबदारी

संबंधित शिक्षणाधिकारी किंवा शिक्षण उपसंचालक यांनी संस्थेला उपलब्ध करून दिलेल्या सर्व उमेदवारांचे विहित पद्धतीने गुणांकन झाले आहे किंवा नाही, याची खातरजमा केल्यानंतरच उमेदवाराच्या निवड व नियुक्तीस मान्यता द्यायची आहे. शिक्षक अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी-2025 तसेच त्यानंतर होणाऱ्या अशा परीक्षांच्या गुणांच्या आधारे ही गुणांकन प्रक्रिया लागू राहणार आहे.

एकूणच, या शासन निर्णयामुळे मुलाखतीसह होणाऱ्या शिक्षक भरतीमध्ये गुणांकनाची पद्धत अधिक स्पष्ट करण्यात आली आहे. अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी, व्यावसायिक अर्हता, शैक्षणिक अर्हता, मुलाखत आणि अध्यापन कौशल्य या सर्व बाबींचा एकत्रित विचार करून 100 गुणांवर उमेदवारांचे मूल्यमापन केले जाणार आहे. त्यामुळे पवित्र पोर्टलमार्फत मुलाखतीसह शिक्षक भरती करणाऱ्या संबंधित शैक्षणिक संस्था आणि उमेदवारांसाठी हा शासन निर्णय अत्यंत महत्त्वाचा आहे.

शासन निर्णयाची तारीख: 02 एप्रिल 2026
विभाग: शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, महाराष्ट्र शासन
शासन निर्णय क्रमांक: संकीर्ण-2026/प्र.क्र.166/टीएनटी-1